Fonony (drgania sieci)
Fonony, czyli kwanty drgań sieci krystalicznej, są jednym z kluczowych elementów opisu dynamiki materiałów i ich właściwości termicznych. Badanie częstotliwości i czasów życia fononów oraz zależności tych parametrów od temperatury pozwala zrozumieć mechanizmy odpowiedzialne za rozszerzalność cieplną i przewodnictwo cieplne ciał stałych. Łącząc metody teoretyczne i eksperymentalne, odkrywamy, jak wzajemne oddziaływania fononów wpływają na zachowanie materiałów w różnych warunkach, a także jak można wykorzystać tę wiedzę do przewidywania i projektowania ich właściwości.
Rysunek: Rozszczepienie modów fononowych E′ i A1′ dla wektora falowego q=0 w wielowarstwowych strukturach WS2 o różnej liczbie warstw. Źródło danych: K. Wilczyński et al., Acta Materialia 240 (2022) 118299.
Rysunek: Teoretyczne obliczenia widm Ramana idealnych kryształów TiS2 z uwzględnieniem: anharmoniczności fononów (pośrodku) i defektów (po prawej). Zaadaptowano z: K. Wilczyński et al., Journal of Physical Chemistry C 127 (2023) 20870.
Rysunek: Teoretyczny wpływ anharmoniczności fononów na rozszerzalność cieplną monowarstwy WS2, w postaci izolowanej monowarstwy i w heterostrukturze Gr/WS2. Zaadaptowano z: K. Wilczyński et al., Acta Materialia 294 (2025) 121133.
Rysunek: Zmiany częstotliwości głównych modów fononowych w monowarstwie MoS2, w postaci izolowanej monowarstwy i w heterostrukturze MoS2/hBN: wyniki teoretyczne (linie) i opublikowane dane eksperymentalne (punkty). Zaadaptowano z: K. Wilczyński et al., 2D Materials 13 (2026) 025021.


